|
|
| |
| Shah
shniah ki pulit, ki nongiasaid aiñ bad sahep
bishar ha ki kynthei |
Khubor
Dongmusa
Shillong : Wat lada ia ka Meghalaya la
tip da ki babun ha ri India bad ha pyrthei
kum ka jylla ha kaba ki kynthei ki synshar,
hynrei ka dur bapaw shynna ha Meghalaya
ka pyni badei ki kynthei bashem saja eh
ha kane ka jylla.
Katkum ka kaiphod kaba ki la ai sha u
Deputy Chief Minister ka Meghalaya, u
Bah H S Lyngdoh, ha ka Sngi Thohdieng
ba la dep, ka 19 tarik u Nailur, 2008
hangne ha Shillong da ka synjuk jong ki
seng kynthei bapher bapher, ki jingleh
be-ain bad be-ijot ia ki kynthei ha kine
ki san snem ba la leit ka la nang kiew
na uwei u snem sha uwei u snem.
Ka jingkhein ba ai ka synjuk ki seng kynthei
ka pyni ba na ki 70 tylli ki kam be-ain
bad be-ijot pyrshah ia ki kynthei ha u
snem 2003, ha u snem 2004 ka la kiew sha
ka 110 tylli; ha u snem 2005 sha ka 138
tylli; ha u snem 2006 sha ka 176 tylli;
ha u snem 2007 sha ka 174 tylli bad haduh
u Nailar long une u snem 97 tylli.
Kaba ki seng kynthei ki la shniah tyngeh
da ka rukom babiang dei ia ki bor pulit.
Ka jingkynnoh ia ki pulit ka long bahaduh
mynta kim shym la lah ban batai shai haduh
katno ki jingtohkit, jingwad bad jingthwet
jong ki, ia ki hynriew tylli ki case pyniap
kiba la jia ha kine ki khyndiat snem pyrshah
ia ki riew kynthei, ki la iaid.
Ngi kwah ba ki bor pulit kin ai
jingtip ba la update ne ba
long haduh mynta ia kine ki case: (1)
ka jingpyniap ia ki ar ngut ha Mawpdang,
(2) ka jingshah pyniap ka Rineh Skhem
Kharsohnoh, (3) ka jingpyniap ia ka Darihun
Lyngwi, (4) ka jingpyniap ia ka Istralin
Kharbani, (5) ka jingpyniap ia ka Monica
Biswas bad (6) halor ka post mortem report
jong ka Bathisha Nongrum.
Nalor ka jing shniah jong ki ia ki bor
pulit, ki seng kynthei, ha ka kaiphod
jong ki, ki la kynthoh ruh da kaba tyngeh
ia ki nongiasaid ain bad ki sahep bishar
ki bym don jingsuid niew ia ki kam ba
long be-ain bad ba be-ijot pyrshah ia
ki riew kynthei. Ka long kaba
donkam, namar kata, la pynpaw ki
seng kynthei, ba ki riew
iasaid ain bad sahep bishar ruh ki donkam
ka jingpynshemphang khnang ba kin don
jingsngew ia ki riew kynthei bangat
ha kum kine ki apot.
Dei namar kane ka daw, dawa ki seng kynthei,
ka Sorkar Meghalaya ka dei ban thung noh
shisyndon ia kawei ka tnat pulit hapoh
ka jingialam jong u sahep pulit ba la
kham rangbah ban ialeh pyrshah bad ban
rat dieng khong ia ki jingleh be-ain bad
jingleh be-ijot ia ki kynthei.
Ki seng kynthei ki la pynpaw ruh ia ka
jingdonkam ban don, wat ha ki police station
ruh, ia ki tnat ba kyrpang ban thwet bad
tohkit ia ki riew runar ba leh be-ain
bad leh be-ijot pyrshah ia ki kynthei
bad ruh ban pynlong ia ki pulit ha ki
police station kiban kham don jingsngew
ia ki kynthei bad ia ki jingud jingiam
jong ki.
Ha ka kaiphod ka jong ki, ki seng kynthei
ki la kdew ruh ia ki jingdkoh badon ha
ka por ba ki pulit ki registar ia ki jingshah
leh be-ain bad shah leh be-ijot pyrshah
ki kynthei.
Nalor kata ki la kdew ruh kumno ym don
ka jingburom badei ban don ia ki met iap
jong ki riew kynthei bahap ha ki
apot sep sngi ba kum kine. Ha kum
kine ki khep, lait noh ki pulit ia kiwei
kiwei dei ban pynieng sha ba kham pajih
khnang ba ki jingtoh kit kin long kiba
kham iaid beit bad kiban iahap dur bad
ka burom surom briew, la pynsngew
ki seng kynthei.
Ka long ruh ka badonkam, ong kane ka kaiphod,
ba ha ka por ba registar ia ki case ba
iadei bad ki kam be-ain bad be-ijot ia
ki kynthei, ka dei ban kham don kata ka
confidentiality ne ka jingleh
kaban ym pynpaw shabar tat haduh ba ia
ka case la registar.
Ki la ai jingmut ruh ia ka jingdonkam
jong ki bor pulit ban ring dur video ha
ka por ba ki wad sabut ha ki jingtohkit
jong ki khnang ba kane kan nang kham pynkhlain
shuh ia ka case. Kane ka long kaba
donkam khamtam na ka bynta ban buh ha
ki dur ia ki sabut ha kiba ia ka case
lah ban pynieng, namar lada ki sabut ki
jah noh hadien katto katne por ka case
ka lah ban tlot, ong ki seng kynthei.
Laban jur ia ka jingdonkam ia ki bor pulit
ban pan jingiarap ruh na ki seng kynthei,
ki badei ka bynta bakongsan jong ka imlang
sahlang, ha badon kano kano ka jingregistar
case pyrshah ia ki kynthei khnang ba kin
lait na ka jingshah kynnoh leh shi liang.
Kane ka long kaba donkam, ong ki seng
kynthei, khamtam ha ki khep ba ia ki bahaiing
hasem jong kito ki riewkynthei kiba
la shah leh be-ain bad be-ijot ym pat
lap ne ithuh. Kan iarap shibun lada
ki bor pulit ki lah ban pynbiang da ki
identity card ia kine ki seng
kynthei, ong kane ka kaiphod.
Namar don jingdkoh ha ka liang ki medical
investigation procedures ne ha ka
rukom jingtohkit ki doktor, ki seng kynthei
ki la ban jur ia ka jingdonkam jong ki
bor pulit ban iatrei lang bad ki bor shnong
bad ki village defence party
(VDP) kiban lah ban iarap registar case
haba don kano kano ka jingleh be-ain bad
jingleh be-ijot ia ki riewkynthei.
Ha ki jingleh be-ain be-ijot ia ki riewkynthei
kiba iadei bad ka rape ne
jingleh bor, pynpaw ki seng kynthei, ki
medical investigation ne jingwad
bniah da ki bor doktor ki long kiba donkam
haduh katta katta. Namar kata, ka
jingwad sabut da ki bor doktor ka dei
ban kham pher na ki jingwad sabut ia kiwei
kiwei ki kam runar. Dei na kata ka daw
ia ki norse ki doktor ha ki hospital dei
ban ai ki jinghikai ba kham kyrpang,
la pynsngew ki seng kynthei.
Ki seng kynthei ki la kynthoh ruh ia ka
jingpyndier, ha ki babun ki khep, ia ki
jingpynlong post mortemia
ki met iap ki riewkynthei ba la
ngat ha ki jingleh be-ain bad jingleh
be-ijot. Namar ki tiar ki tar kiba
ki bor doktor ki donkam ha kine ki jait
kam ki long kiba la rim bad ki bym iadei
shuh bad ki jingdawa jong kane ka juk,
ki bor pulit bad bor doktor ki dei ban
pynioh noh da ki tiar ki tar bathymmai,
la ai jingmut ki seng kynthei.
Kumba dei ka rukom ka Meghalaya ka dei
ban don ruh ka Forensic & Investigative
Laboratory ne ka kynja tnat wad
jingtip, wad jingpynthikna bad jingshisha
kat kum ka stad saian, ki seng kynthei
ki la ban jur ia ka jingdonkam ban pynbiang
ia ki jongdonkam baroh, ha ka liang ki
briew bad ki tiar ki tar, khnang ba kane
ka Laboratory kan lah ban
trei katkum ka kam ba la mang ia ka.
Ki seng kynthei ha ka kaiphod jong ki
ki la kynthoh ruh ia ki nongpathai khubor
namar ki jingpyrshang sensationalisation
ne thoh ne pynpaw da ka jingthmu ban pynkhih
jingmut ia ki kam be-ain be-ijot pyrshah
ia ki kynthei. Ia ki nongpathai
khubor baleh palat bud ki bor pulit ki
dei ban pynsajia, la ban jur ki
seng kynthei.
Ha kaba iadei bad kane ka bynta, u Dongmusa
u ai jingmut ia ki seng kynthei bad kumjuh
ruh ia ki bor sorkar bad bor pulit, haba
don kum kine ki jingthoh ne jingpynpaw
da ka jingthmu ban pynheh bad pynkhih
jingmut, kan bha bad kan iarap shibun
ruh lada ia kum kine case
ne jingjia yn mudui sha ka Press Council
of India (PCI) ia kaba ka Parliament jong
ka ri India ka la pynkup ka bor ban pynsaja
ne sneng dumok (reprimand) ia ki nongpathai
khubor ba iaid palat pud.
Khnang ba ki seng kynthei, ki bor sorkar
ne bor pulit kin lah ban pynksan ia ka
jingkynnoh jong ki pyrshah ia kano kano
ka lad pathai khubor, kan iarap shibun
ba ki pynbiang ki sabut da ka jingthoh
bad dur still photo ne video.
|
| |
Ka
warning iit iong ba khatduh kynthup ia ki
Minister, heh sorkar
Khubor Dongmusa
Shillong : Hadien ka jingpyntreikam ryntih
ia ki por khang dukan, ba kynthup ia ki dukan
dih kiad ba baroh ki dei ban khang hapoh ka
9 baje myn-miet, mynta pat, la ai war-ning
sa shi sien pat ban pynshitom jur ia baroh
ki trai kali ki bym pat weng ia ki iit iong.
La mih ka jingkynnoh ia ki bor sorkar ka District
East Khasi Hills ba ka dei ka jingailad ia
ki pulit. Hynrei u Deputy Commissioner ka
distrik u Bah B. Dhar u la kren shai kdar
ba u dei tang u nongpyntreikam ia ki ain kiba
la don lypa bad u la ong, ka jingweng ia ki
iit iong kan trei kam ryntih ia baroh kynthup
ia ki Minister bad ki heh sorkar.. U DC u
la ong: Ki ain kali u snem 1988 ki trei
kam ryntih ia baroh bad nga khmih lynti ia
baroh ki nongtrei kam sorkar ban kohnguh bad
burom ia ki ain ba la pass da ka Parliament.
Kine ki ain ki la don lypa hynrei khlem pyntrei
kam. U Bah Dhar u la ong ba kino kino kibym
sngew iahap ki lah ban leit sha High Court
bad lada jia ba ki shah rem ha ka mukotduma,
ngan iai long u paralok jong ki. Haba
u kren shaphang ka jingpyr-khing ia ka kyndon
ba 100 ka Central Motor Vehicles Rules 1988,
u Bah Dhar u la ong ba ia kane ka ain la pass
da ka Parliament na ka bynta ka bhalang ki
paidbah. U la ong ki dkhot ka Lok Sabha kiba
thaw ia kane ka ain ki dei ki briew
kiba stad, kiba tip ia kaei kaba ki
leh. U la ong : Wat ka President bad
u Prime Minister (PM) ka India ruh kim pyndonkam
iit iong ha ki kali jong ki namar ka long
kaba be-ain. La jan baroh ki Minister
bad ki heh sorkar ha Meghalaya ki pyn donkam
iit iong ia ki kali jong ki. Kat kum ka ain,
ka jing shai ka dei ban long 70 na ka 100
bynta ka jingshai hapoh ka kali. Mynta kane
ka ain kan treikam shuwa ia ki kali shimet
bad khatduh ia ki kali sorkar. Ki kali sorkar
kiba pynkhein ia ka hukum, yn rejister mukotduma
ia ki trai kali la ki dei ki ophisar ne ki
draibar , kat kum ki kyrteng ba la rejister
ia ki kali. U la maham jur : u nongtrei
kam sorkar un duhkam lada u pynkhein aii.
U DC u la kdew ba ki arngut ki kynthei kiba
shah pyniap ha Mawpdang: Ia kine ki
kynthei la kit na Nongrah sha Mawpdang bad
ka kali ka dei kaba tah iit iong.Lada kan
dei ka kali ba lah iohi, yn don beit kiban
iohi ia ki bad kan nym jia ka kam be-ain ia
ki.
Ki jingpyrkhing ia ki dukan dih kiad bad ki
club shad mied ban khang hapoh 9 baje, u Bah
Dhar u la ong ba u pyntreikam ia ki ain ba
la don lypa. Halor ki jing kynnoh narum naneng
ba kane ka jingkhang dang shai ka pynduhnong
ia ki karkha-na Tourism, u Bah Dhar u la ong
: Iathuh ia nga katno ngut ki tourist
ki wan sha Meghalaya ban dih kiad bad shad
club. Ki ioh pahuh sha Kolkata bad New Delhi
lada ki kwah shisha ban wan mad shad miet.
U Bah Dhar u la ong lada ki hotel ki kwah
ban shakri hok shisha ia ki tourist ki dei
ban plie ia ki iing dih kiad kiba kyrpang.
U la ong ba un shim khia ruh ia ka jingbha
ki tourist. |
| |
Mano ba nguid bun eh ia ki Politishan ka MDA
ne ka MPA?
Khubor
Dongmusa
Shillong : Ka Congress ka la sdang ban khynniat
ha ka seng UDP bad NCP kiba ialam mynta ia
ka sorkar synrop MPA halor ka jingaikam bun
ngut eh ia ki kyrtong ialeh ilekshon ba la
shah kyntait ha ki paidbah bad ia ki riewkhmat
jong kine ki seng, khlem da iohi ia la u khung.
Ka khim khait ha ki jingai shuki adviser,
chairmen, co - chairmen, vice chairmen bad
deputy chairmen ha ki Board bad Corporation
ia ki MLA duh shuki, ki MLA ba rem, bad ki
MLA rim, ka la nguid shi nguid naduh ia ka
sorkar MDA ba mynshuwa hapoh ka jingialam
ka Congress bad ruh ia kane ka sorkar MPA
kaba mynta.
Ki jingshahther ki la mih ia baroh ar kine
ki sorkar kiba kloi ban khlei ia la ki jubanlak
ban tyngkan bha ia ki jinglut jingsep. Halor
kane ka la don ka dorkhas ba la pan RTI na
u Public Information Officer (PIO) sha u Myntri
Rangbah ka jylla ban tip katno ngut ki chairmen
bad vice chairmen kiba la thung da ka sorkar
MDA ha kitai ki snem kiba la dep. Kat kum
ka jubab ia ka RTI, ka sorkar u Bah D.D. Lapang
ka la thung 105 ngut ki politishan kiba kynthup
ia 29 ngut ki chairmen, 21 ngut ki co chairmen,
47 ngut ki vice chairmen, bad 8 ngut ki deputy
chairmen. kiba kynthup ia ki MLA, MLA barim
bad ki bym long MLA. Hynrei, ha kane ka sorkar
MPA kaba mynta, baroh ki politishan ba la
thung kam ki long 82 ngut, kiba kynthup ia
23 ngut ki chairmen, 44 ngut ki vice chairmen,
9 ngut ki co chairmen, 6 ngut ki deputy chairmen
bad 6 ngut ki dkhot.
Kham mynshuwa, ka Congress ka la pharep ba
ka sorkar MPA ka la pynlut phut palat ia ka
pisa da kaba kdup ban aikam ai jam ia ki kyrtong
MLA kiba rem bad ia ki riewkhmat ki seng da
kaba ai kam chairmen, co chairmen, vice chairmen,
deputy chairmen ha ki Board bad Corporation.
U Myntri Rangbah D.D. Lapang ba mynshuwa u
la ong ba ka sorkar MPA ka la thung kam kham
bun ngut ban ia ka sorkar jong u. Wat ki seng
bhalang ka jylla ruh ki la kyang shla ia kane
ka jingthung kam ka sorkar MPA ba ka la pynlut
phut haduh T.1 klur shi bnai ha kaba siew
tulop ia ki. |
| |
|
Rai
ka NCP ban kyrshan ia u kandidiet MP ka
UDP na Shillong
Khubor Dongmusa
Shillong : Ka Nationalist Congress Party
(NCP) ka la rai ban nym pynieng kandidiet
ilekshon Lok Sabha na Shillong hynrei kan
kyrshan lang ia u kyrtong ka seng United
Democratic Party (UDP) ban ia khun ia ka
ilekshon MP Lok Sabha u ban mihkhmat na
Shillong kaba kynthup ia ka distrik Ri Bhoi,
Jaintia, East bad West Khasi Hills. Ha kajuh
ka por ka NCP, kaba ia synrop lang ha ka
sorkar MPA ka ngeit ba kiwei ruh ki seng
synrop sorkar kin kyrshan ia u kandidiet
MP ka NCP na Tura u ban mih khmat ia baroh
ki distrik ha Rilum Garo.
Ngin ia kyrshan lang ia u kyrtong
ka seng UDP bad ngeit ruh ba ka BJP kan
ym pynieng kyrtong khnang ba u kyrtong mon
lang ka MPA un rah ia ka jing jop na Shillong,
ong u President ka NCP u Dr. W.R. Kharlukhi,
bad ba ki seng synrop ka MPA ruh kin nym
pynieng kyrtong na Tura.
Ia mynta uba mih khmat kum u MP na Shillong
dei u Bah P.R. Kyndiah na ka seng Congress
bad na Tura dei ka samla Agatha Sangma kaba
long ka khun khatduh u speaker ka Lok Sabha
ba mynshuwa bad u nongialam ka NCP u Purno
A Sangma.
Ha Rilum Garo ka khlain hi ka liang u Sangma,
hynrei ha Rilum Khasi bad Jaintia ka NCP
kam pat suh thied bha, kumta ka seng ka
la rai ban kyrshan ia u kyrtong ka UDP ban
dup ioh ia ka jingjop. Ka BJP ka dang artatien
ban buh kandidiet na Tura bad Shillong.
Ai ngin kren beit, ka BJP ka dang
jngai bah ban jop la na Shillong lane Tura.
Kan iarap ia ka Congress lada ka buh kandidiet
na kitei ki jaka, ong u Dr. Kharlukhi.
U la ong ba na ka liang jong u un ialeh
ban pynbor ia ki heh ka BJP ban ym pynieng
kandidiet na Shillong bad Tura. U heh ka
BJP bad u kandidiet Myntri Rangbah duh u
LK Advani un wan poi ha Shillong la 29 tarik
mynta u bnai ban iakren halor ki kam ilekshon
Lok Sabha bad ki heh nongialam ka BJP na
kane ka jylla.
|
| |
|
Ki
nombar kali HSRP hapoh 31
Khubor Dongmusa
Shillong : Ka sorkar jylla ka la adong pyrkhing
bha ia baroh ki kali ki bym pat dep ban
rejistar ba ki dei ban pyndait noh da ki
nombar plate HSRP. kat kum ka hukum jong
ka High Court kaba dang shen.
U District Transport Officer (DTO) Shillong
u la ai por ia ki kali jong ki riewshimet
bad ia ki kali kamai kumjuh ban pyndep noh
ia kane hapoh ka 31-10-2008. Ka jingpyndait
ia kine ki nombar thymmai na ka bynta ki
kali na ka distrik East Khasi Hills, West
Khasi Hills, Jaintia Hills bad Ri BHoi kan
long ha ka karkhana ka ophis u Commissioner
of Transport, ha Saw Lad , Madanrting, Shil-long.
Ia ki kali kiba dei jong ki distrik ka Garo
Hills kan long ha ka ophis u DTO West Garo
Hills ha Dakop-gre, bad Tura.
Ki trai kali ki hap siew hi ia ka dor T.692.32
ia ki skutar, T.682.43 ia ki thuk thuk,
T.959.35 lai shaka, T.1681.29 ia ki kali
rit bad ki taksi.
Katba ia ki kali kamai kiba kynthup ia ki
Sumo shaneng, ki bos rit, bos heh, ki trok
bad kiwei pat ki jait kali kiba kynthup
ia kiba tan trailar bad kiwei de kin long
T.1681.29.
|
| | .gif) |
| NEWS
OPTIONS :: | | >>
EMAIL THIS ARTICLE | | >>
PRINTER FORMAT | | >>
LETTER TO EDITOR | | | | |
| |