| |
|
|
|
Kyrshan
ka Narpuh ia ka karkhana HCCL, pyrshah ka JACJH |
|
Khubor
Dongmusa
JOWAI : Ka synjuk ki Sengbhalang hapoh ka lama ba la
tip kum ka Joint Action Committee of Jaintia Hills (JACJH)
ka la shim khia jur ia ka jingwantuid ki karkhana dewbilat
hapoh kane ka distrik, kiba kynthup ia ka Meghalaya
Cement Limited (MCL), ka Adhunik Cement Limited (ACL)
bad ka Cement Manufacturing Company Limited (CMCL) kaba
la pynjakhlia ia ka lyer bad ki um ki wah ha kylleng
kane ka thain. Ka JAC ka la ieng pyrshah ia ka Elaka
Narpuh kaba la pdiang sngewbha ia ka jingwan seng kam
karkhana dewbilat pat sa ka Hills Cement Company Limited
(HCCL) kaba don ia ka thong ban pynmih dewbilat haduh
3000 ton u dewbilat ha ka shi sngi.
Ha ka Public Hearing lane ka jingialang ban kyrshan
ne kyntait ia katei ka jingthmu, ki riew rangbah ka
thain Narpuh, ki Seng-bhalang ba kynthup ia ka JSU,
KSU Khliehriat , ka JYF ka Lumshnong Student Association,
ka Jaintia People Welfare Organisation, Seng ki Nongbylla,
Seng kid raibar trok, ki trai trok bad kiwei ki la pynpaw
ia la ki jong ki jing sngew halor ka jingthmu jong ka
karkhana dewbilat HCCL ban pynmih dewbilat haduh 3000
ton haman la ka sngi bad ia ka jingpynmih ia ka bor
ding ilektrik na u dewiong haduh 10 MW.
Ka jingpyrshah jong ka JACJH ka long namar kiwei pat
ki karkhana kiba la trei kam ha kane ka distrik ki la
pynjaboh ia ki wah, ki umdih bad buh ha ka jingma ia
ka mariang na ka daw ba kitei ki karkhana ki la trei
torti, bad kane kan buh ha ka jingma ia kane ka thain.
Ki Sengbhalang kiba la kren iasaid jur ban iada ia ka
mariang ki kynthup ia ka Jaintia Forum for Bio-Diversity
and Cultural Heritage, ka Hynniewtrep National Youth
Front bad ka Lum-shnong Students Association.
Ha ki jingiakren kiba bun kiba la ia shim bynta ki la
mynjur ban pdiang sngewbha ia ka HCCL ba kan pyntrei
kam hok ia baroh ki jingkular kynthup kaba thungkam
da 60 na ka 100 ia ki trai shnong, 40 na ka 100 ia ki
bar jylla bad kiwei de. Ka kompeni ka la kular ruh ia
bun ki skim ia ki skul, ki Balang, ki Shnong, ki Samla
Pule, kam bylla ia ki trai shnong bad kiwei.
Ia ka jingialang la pyniaid da ka Meghalaya State Pollution
Control Board Shillong hapoh ka jingialam u enjiniar
u Bah D. Hooro.
Khot
rally ka JYF la 27 tarik
Ka Jaintia Youth Federation East Jaintia Hills (JYF-
EJH) ka la bitar jur ia ki kam bymman bad ba pohjait
u Fulmoon Dhar, u Khraw-boklang Marbaniang bad u Micky
Chester Suchiang kiba ot im im peit peit na u pdot ha
kaba pyniap triem ia 2 n gut ki kynthei ha Mawpdang,
jan Tynring, thain New Shillong ha ka taiew kaba la
dep. Kane ka kam pohjait ki dakaid b an pyniap dusmon
ia ka longkmie ka Kong Jubiliancy K Mawlong bad ia ka
samla pule ka Wanlangki Papang ka la pyntriem bad ktah
jur ia ki jingmut jingpyrkhat jong ki paidbah , khamtam
eh ki kynthei kiba tlot ka bor pyrkhat. Ka JYF-EJH kan
pynlong ia ka rally ha ka 27 tarik mynta u bnai ha Jowai
bad la khot lang ia baroh kynthup ia ki Sengbhalang
baroh.
Ha kawei pat ka khubor ka JYF-EJH ka la maham jur ia
ki poi ei ki khar bangla ba bylla tih dewiong ha ka
shnong Sakhain Nein, thain Khliehriat ba ki la nud ban
pyntriem dang shen ia ki trai shnong da kaba pyniap
dusmon ia u ma Milansing Pala bad pynmyn saw ia lai
ngut ki rangbah ka shnong. Kum kane ka la jia ruh ha
u snem 2005 ha kaba ki la pyniap dusmon ia u Bah Kmenlang
Sympli na kajuh kane ka shnong. Ka JYF ka la adong pyrkhing
bha ia ki malik dewiong ba kum kane kam dei ban dang
jia shuh ne ba kin kit khlieh hi lada jia ei ei hadien.
Ki khubor jingpyn rem jur halor kitei ki jingjia ki
la tuid na kylleng sawdong, kynthup ia ka Meghalaya
Humanity Service Organi-sation (MHSO), ka Seng Samla
Katholik, ka Dorbar Shnong Mawpdang, ki Sengbhalang
West Khasi Hills, ka VDP Laitkor, FKJGP, HNYF, KSU,
JSU bad bun kiwei pat.
Pyllait
khaw bam sngi ha ki LP, UP
U Deputy Commissioner (Supply) ka distrik Jaintia Hills
u la pyllait ia u khaw bamja sngi (Midday Meal) jong
u Nailar (August) 2008 ia baroh ki skul Lower Primary
(LP) bad Upper Primary (UP) kiba dei ioh ia kane ka
skim. Ka jingpynmang ka long 1.91 kilo marwei ia ki
khynnah skul LP bad 5.32 kilo marwei ia kiba pule ha
ki skul UP.
Ia une u khaw ioh na kito ki dukan sam khaw rashon ba
la aibor kyrpang bad ym donkam siewdor ei ei. Ka jingsam
ia une u khaw kan long hapdeng ka 15 tarik haduh ka
30 tarik mynta u bnai.
La
shon phainal ia ki Electoral Roll
Ia ka lis ki kyrteng ba don ha ka Electoral Roll kaba
thymmai jong ka konsti-twensi Nartiang, Jowai, Raliang
bad ka Mowkaiaw la dep ban shon kopi. Kiba kwah ban
pynthikna ia la ki kyrteng ki lah ban leit pyn shisha
hi da lade ha kine ki ophis harum ba la aipor kyrpang
tang shi taiew, kata naduh ka 15 tarik mynta u bnai.
Ki kyrteng ki ophis ki kynthup ia ka ophis u BDO Thadlaskein,
Laskein bad ka ophis u DC Jowai ha ki por long ophis.
|
| Ki
jingjia ha ka taiew |
|
Sospon
ia ki nonghikai: JYF, phah tohkit Kong Ampareen
Tip yn ong ka kam ki ksuid ne ka kam ki briew? kren
iamrem kito kiba sngewkhia jur ia ki kam tyrut kiba
pyntriem bad ktah jur ia ki jingmut jingpyrkhat jong
kiba lui lui bad kiba dang lung ha ki rta. Hapdeng ki
jingshah pyniap triem jong 2 ngut ki kynthei ha Mawpdang,
thain Mawdiang - diang bad sa 3 ngut shi khun ha Mawkriah,
lynti Mawngap ha ki riew kjit snam hapoh ki ar taiew,
la mih sa kawei pat ka jingshah leh sang jong 5 ngut
ki khynnah skul ha Sohkha, bad kata ruh ha 2 ngut ki
nonghikai, skul sorkar ha Sohkha, kiba la law lyngkhuit
ia kitei ki khynnah. I Kong Ampareen Lyngdoh, Parliamentary
Secretary ka jylla ba khmih ia ki kam pule dangle, mar
ia ioh jingtip ia kaei kaba la jia i la ong : Ka
jingjia kaba ym lah mutdur bad ka dei beit ka kam sang
(child abuse).., bad i la hukum bak bak ia ka
DI Amlarem ban tohkit bad ai ripot hapoh shi taiew.
Kumjuh ruh, ka Jaintia Youth Federation Womens
Wing (JYF-WW) ka la dawa ban sospon noh mardor ia arngut
ki nonghikai ha ka skul Sohkha Goverment Secondary,
War Jaintia.Na ka liang ka JSU ruh ka la leit jurip
bad maham jur ba kum kane kam dei shuh ban jia. Hadien,
la pynlong ki jingia kren iasuk ia baroh ar ki mamla.
Pyntip
khalai nusib ka MBSG
Ka Meghalaya Bharat Scouts and Guides, Shillong
ka la pyntip ba ia ki jingpynkhalai nusib la dep pynlong
ha ka 12 tarik mynta u bnai. Kiba la pom ki long i Cherine
Kharsati (No.1665), Kishon Boro (No.13490), Lambert
Laloo (No.6896) bad Kanshai Basiwai (No.16145). Ia ki
buskit yn ap tang hapoh shi bnai naduh katei ka tarik,
ong ka khubor na i Kong A. Swer, State Secretary.
Ioh
skim ki MLA T.1.80 klur
Ka sorkar jylla ka la pyllait ia ka skim
lyngba ka tnad Parliamentary Affairs kaba long baroh
T.1.80 klur ia ki 60 ngut ki MLA, ba la mang mar T.3
lak marwei khnang ba ki lah ban ai jingiarap ia ki paidbah
kiba donkam jingiarap kyrkieh haba ki pang , thied dawai,
bai skul bad kiwei. Ka ju long ka rukom mar ia jop,
ki iing jong ki MLA ki shu dap lynter da ki briew kiba
leit pan jingiarap bad kham bun kiba leit pan jingiarap
pisa. Haba pynslem ka sorkar ban ai phon, ki MLA ki
hap ban lut hi na lade. Kane ka pisa kaba ki ioh ka
ka khyndiat than eh, ong ki katto katne ngut ki MLA.
Maham
KSU ia ki bos Tyrsad
Ka KSU Tyrsad ka la sngewkhia jur ia ki
jingeh jong ki khynnah skul na ka daw ba ki kali kamai
kiba la ioh permit ban shakri ia ki paidbah ki la leh
shiliang khmat ia ki khynnah skul. Ka KSU ka la kyntu
jur ia ki bos kiba kamai sha kane ka thain, kynthup
ia kiba iaid ha ka surok sha Mawsynram bad thain Pungkung
ba ki dei ban sangeh bad kit ia ki khynnah skul. Lada
tip ia kano kano ka bos kaba kyntait ban kit ia ki khynnah
skul, ka seng kan leh tyngeh.
Ka
kot halor ka ilekshon 2008
Ka sorkar jylla lyngba u Deputy Secretary
ka tnad ilekshon ka jylla, Shillong ka la pyntip ba
ia ka kot kaba phi ban ioh jingtip shaphang ka ilekshon
MLA ba la dep pynlong ha une u snem 2008 ba la tip kum
ka General Election 2008, la die paidbah ha ka dor T.50
shi kopi. Kiba kwah b an thied kopi ki lah ban ioh na
ka ophis ki DC Election haman la ki distrik bad ki SDO
Civil Khliehriat, Sohra, Mawkyrwat, Resubelpara bad
Ampati.
RakheThomas
Jones ka AMPSTA
Ka seng ki nonghikai skul Primary ha ka
jylla ba la tip kum ka AMPSTA ka la rakhe pyndonburom
ia ka lyngkhuh sngi iap u Kpa ki dak thoh Khasi, u Sahep
Thomas Jones I ha ka 16 tarik mynta u bnai ha Soso Tham
Auditorium Hall ha Shillong ha kaba baroh ki nonghikai
ki la wan ia shim bynta . Ha ka sngi kaba bud, la pynlong
ia ka jingai jinghikai kaba kyrpang ba la tip kum ka
Resource Persons Training, ia kaba la wan mih khmat
da ki nonghikai ba kynthup 12 ngut na ka APSTA, 4 ngut
na ka Jaintia Hills bad 5 ngut na Garo Hills. Ki nonghikai
ki ioh lut ia baroh ki bailut baisep (TA bad DA) ha
ka por ba ki wan sha kitei ki jingialang.
Pulom
ka kam ki mynder Langpih
Ka kam pyni bor ki mynder khar Nepali kiba
sah shabar u pud ka Meghalaya ha ki thain Langpih, distrik
West Khasi Hills da ka jingiatylli mlon ki Khasi ban
ym aili ia ki jingnud khlem rain kitei ki mynder ban
wan skud ia ki jaka rep jong ki trai shnong ha katei
ka thain. Ki khlieh nongsynshar jong ki 14 tylli ki
shnong katei ka thain ki la lum ia ki paidbah shnong
ban pyndam lut noh ia baroh ki jingwan tih kharai ki
mynder kiba thmu ban pynibor da kaba klun ei ia ki jaka
rep ki Khasi. Lah ban pynkynmaw ba kham mynshuwa shi
kynhun ki khar Nepali kiba shongwai ha ka khyndew jong
kawei ka longkmie Khasi ki la nud ban kam ei ia ka jaka
bad pharep pynbud nam ia ki pulit ka distrik Ri Bhoi.
|
| Ki
Khubor Phylla |
|
Um
ka snam jong u riew khuid Gennaro
Da ki hajar ngut ki nongshong shnong ha Naples, Italy,
ki la leit ban khmih da la ki jong ki khmat ia ka jingjia
ba phylla ha kawei ka iingmane ha kane ka sorbah ha
kaba ka snam jong u riew khuid Gennaro (Saint
Gennaro) ka la um biang. La ngeit ba ka snam jong une
u riewkhuid ka ju um arsien shi snem ha ki 17 spah snem
hadien ka jingiap jongu. Dang shen kane ka snam kaba
la buh ha i tyndong bilor iba rit ka laum ha ka por
9.45 mynstep bad ia ine i bilor la pyni sha ki paidbah
kiba ia ap shabar. Ki paidbah ki la pynlong ia ka jinglehkmen
ban rakhe pyndonburom ia kane ka jingjia ba phylla.
U Cardinal Crescenzio Sepe u la iathuh ba kane ka snam
jong une u riewkhuid ka deiu symbai jong ka jingkyrmen
ia baroh. Ka khana pateng shaphang une u riewkhuid
ka iathuh , ba ha ka por ba u Gennaro u shah khrai khlieh
ha ki roman ki bym ngeit blei ha ka snem 305 AD, ka
kynthei na Naples ka la kjit da ka kynja jain ia ka
snam jong u bad thep bha khop ha i bilor rit. Kata ka
snam kaba la tyrkhong ne lang tylli ka ju um biang arsien
haman ka snem - ha ka 19 tarik u Nailur, kaba dei ka
sngi kynmaw burom ia une u riew khuid bad ha sngi
saitjain kaba nyngkong jong u Jymmang. Ia kane ka jingjia
kaba phylla la shem nyngkong eh ha ka snem 1389, palat
1000 snem hadien ka jingiap jong u Gennaro. Ki Kritik
ki ngeit ba ka jingum jong kane ka snam ka dei namar
ba don ka kynja chemical ha i bilor ba thep ia ka bad
kaba pynum ia ka snam lada kynroh ne king. Ki nong Naples
ki ngeit ba ka nem sniew ka wan hap wan jia ha kane
ka sor lad ym um ka snam jong une u riew khuid.
Haduh san sien kane ka sorbah ka la mad ia ka jingjia
kaba sniew hadien ba ka snam kam shym la um, kynthup
ia ka jingiap jong 3,000 ngut ki briew ha u jumai bad
uba la jia ha u Naiwieng 1980.
|
| |
| |
.gif) |
| NEWS
OPTIONS :: | | >>
EMAIL THIS ARTICLE | | >>
PRINTER FORMAT | | >>
LETTER TO EDITOR | | | | |
|
|